Co to jest oprogramowanie jako usługa (Software as a Service, SaaS)?

Szybko wprowadzaj innowacje dzięki oprogramowaniu dostarczanemu za pośrednictwem chmury.

Co to jest SaaS?

Co to jest SaaS?

Oprogramowanie jako usługa (SaaS, Software as a Service ) to model dostarczania oprogramowania w chmurze, w którym dostawca chmury rozwija i utrzymuje oprogramowanie aplikacji chmurowych, dostarcza automatyczne aktualizacje oprogramowania i udostępnia oprogramowanie swoim klientom za pośrednictwem Internetu na zasadzie „pay-as-you-go”, czyli w zależności od wykorzystania zasobów. Dostawca chmury zarządza całym sprzętem, oprogramowaniem pośredniczącym, oprogramowaniem aplikacji i zabezpieczeniami. Klienci SaaS mogą dzięki temu znacznie obniżyć koszty; wdrażać, skalować i uaktualnić rozwiązania biznesowe szybciej niż w razie utrzymywania systemów i oprogramowania lokalnie, a także przewidywać całkowity koszt posiadania z większą dokładnością.

W okresie kilku lat po roku 2000 pierwsza generacja rozwiązań SaaS była rozproszona, nieelastyczna i zaprojektowana do rozwiązywania jednego problemu biznesowego. Od tamtej pory model SaaS bardzo się zmienił. Dziś nowoczesny pakiet chmurowy może obejmować — i łączyć — wszystko, począwszy od procesów finansowych, zasobów ludzkich, zaopatrzenia i łańcucha dostaw, a skończywszy na rozwiązaniach handlowych, marketingowych, sprzedażowych i usługowych. Inne zalety nowoczesnego, pełnego rozwiązania SaaS obejmują:

  • Wbudowane, w pełni połączone procesy biznesowe
  • Łatwość konfiguracji i personalizacji
  • Szybką przenośność danych
  • Kompleksowe zabezpieczenia chmurowe
  • Wbudowane funkcje analityczne
  • Obsługę nowych technologii, od sztucznej inteligencji (SI) do chatbotów, Internet of Things (IoT) i innych

Początki SaaS

W latach 60-tych XX wieku do komputerów mainframe podłączono proste terminale, które współdzieliły oprogramowanie mainframe — ten system dostarczania oprogramowania zwany był współdzieleniem czasu procesora. Gdy koszt komputerów zaczął spadać w latach 80-tych, wiele firm stworzyło własną, lokalną wersję współdzielenia czasu procesora, którą nazwano siecią lokalną (LAN). Niemniej to firma odpowiadała za dostarczanie sprzętu i sieci oraz zarządzanie nimi (a nie dostawca technologii).

Wraz z nadejściem Internetu w latach 90-tych dostawcy zaczęli oferować hosting oprogramowania i udostępnianie go klientom za pośrednictwem Internetu. Ten poprzednik SaaS, zwany modelem dostawcy usług aplikacyjnych (ASP), miał jednak poważne ograniczenia. Każdy klient wymagał na przykład własnej wersji oprogramowania, co oznaczało, że musiał instalować oprogramowanie na komputerach użytkowników. Konfiguracja była kosztowna i czasochłonna.

Wreszcie, rozwiązania ASP zazwyczaj nie oferowały metody efektywnego zbierania i agregowania danych.

Narodziny SaaS

Pierwsze rozwiązania SaaS pojawiły się pod koniec lat 90-tych, wtedy też ukuto pojęcie SaaS. Ten nowy model zapewniał znacznie większą wydajność niż model ASP. Jedna instalacja aplikacji, dzięki tzw. architekturze wielodostępowej, może służyć wielu użytkownikom, a nawet różnym klientom. Lokalna instalacja oprogramowania przestała być wymagana. Zapewniło to również możliwość zbierania, agregowania i centralizowania cennych danych z aplikacji.

Model dostaw pozostaje niezmienny od początku XXI wieku, natomiast model SaaS ewoluował znacząco, od oddzielonych rozwiązań pierwszej generacji do nowoczesnych pakietów SaaS, które zapewniają wysoką widoczność w całej firmie i mogą rozszerzać możliwości SaaS poprzez nowe technologie, takie jak IoT, SI, chatboty, asystenci cyfrowi i blockchain.

Korzyści biznesowe SaaS

Od samego początku model SaaS był zaprojektowany tak, aby zapewnić podstawowy zestaw korzyści biznesowych:

Niższe koszty początkowe

  • Eliminacja konieczności stosowania dodatkowego sprzętu i oprogramowania pośredniczącego
  • Zmniejszenie kosztów instalacji i wdrożenia

Przewidywalne koszty bieżące

  • Eliminacja nieprzewidywalnych kosztów zarządzania, instalacji poprawek i aktualizacji oprogramowania oraz sprzętu
  • Przekształcenie wydatków kapitałowych w koszty operacyjne
  • Zmniejszenie ryzyka dzięki specjalistom zarządzającym oprogramowaniem i nadzorującym zabezpieczenia chmury

Szybkie wdrażanie

  • Możliwość przystąpienia do działania w czasie liczonym w godzinach, a nie w miesiącach
  • Uruchamianie i używanie najnowszych innowacji i aktualizacji
  • Zautomatyzowana instalacja poprawek oprogramowania

Skalowalność na żądanie

  • Natychmiastowe skalowanie w celu zaspokojenia rosnących potrzeb dotyczących danych lub transakcji
  • Ograniczenie przestojów przy jednoczesnym utrzymaniu poziomu usług

Poza poziomem podstawowym: SaaS jako platforma wspierająca innowacje

Poza poziomem podstawowym: SaaS jako platforma wspierająca innowacje

Obniżenie kosztów i efektywność informatyczna napędzały rozwój rozwiązań SaaS pierwszej generacji, zaś nowoczesne rozwiązania SaaS stały się platformami wspierającymi innowacje w celu sprostania konkurencyjnym wyzwaniom ery cyfrowej, takim jak

  • Efekt Ubera. Od Netfliksa po Ubera, przełomowe, oparte na chmurze firmy dominują tradycyjne branże
  • Małe jest piękne. Chmura, telefonia komórkowa i sieci społecznościowe umożliwiają małym i nowo powstającym przedsiębiorstwom tworzenie nowatorskich produktów i docieranie na rynki z niespotykaną dotąd szybkością
  • Era niezadowolenia konsumentów. Konsumenci uzbrojeni w urządzenia mobilne i sieci społecznościowe mają większe możliwości wyboru i więcej informacji niż kiedykolwiek dotąd

W odpowiedzi na te wyzwania konkurencyjne nowoczesny pakiet SaaS może stymulować innowacje w całym przedsiębiorstwie, wspierając szybsze wdrożenie innowacji, zapewniając lepszą obsługę klienta i umożliwiając podejmowanie lepszych decyzji biznesowych dzięki wbudowanej analityce i całościowemu spojrzeniu na biznes.

Możliwości nowoczesnych pakietów SaaS

Połączone rozwiązania obecne w całej firmie

  • Łączenie i optymalizacja międzydziałowych procesów biznesowych
  • Holistyczna analiza wszystkich aspektów działalności

Szybsze, elastyczniejsze ścieżki aktualizacji

  • Dostęp do nowych funkcji natychmiast po ich udostępnieniu
  • Możliwość aktualizacji w tempie, w jakim działa firma, a nie według harmonogramów dostawcy

Łatwa personalizacja

  • Szybkie dostosowywanie rozwiązań do potrzeb biznesowych
  • Zachowanie cennych dostosowań mimo aktualizacji

Przenośność danych

  • Udostępnianie i/lub przenoszenie danych w SaaS, lokalnie i w aplikacjach chmury prywatnej
  • Unikanie kosztownych, czasochłonnych konwersji danych

Wbudowane funkcje analityczne

  • Dostęp do danych w czasie rzeczywistym
  • Szybkie przygotowanie, wizualizacja i analiza danych, uwidaczniająca trendy i wzorce
  • Włączanie danych stron trzecich w celu wzbogacenia analizy

Szybsze innowacje, wykorzystujące nowe technologie

  • Podniesienie produktywności dzięki wbudowanej inteligencji samouczącej się i adaptacyjnej
  • Szybka innowacja w całym łańcuchu wartości dzięki SI, IoT, blockchain, chatbotom i innym nowym technologiom

Pojedynczy pakiet aplikacji SaaS, stworzony do chmury

Pojedynczy pakiet aplikacji SaaS, stworzony do chmury

Niektórzy dostawcy SaaS po prostu przenoszą swoje oprogramowanie lokalne do chmury i nazywają to SaaS. Model ten ma swoje wady i nie wykorzystuje w pełni możliwości modelu dostarczania w chmurze. W rzeczywistości może to oznaczać wiele takich samych ograniczeń jak w przypadku rozwiązań lokalnych, takich jak wysokie rachunki za pomoc techniczną, wysokie koszty ogólne związane z infrastrukturą informatyczną, ze względu na ten sam powolny proces uaktualniania oraz niezintegrowane systemy — a wszystko to ogranicza innowację i elastyczność w firmie.

Pakiet SaaS opracowany od podstaw dla chmury może natomiast zapewnić:

Szybki dostęp do innowacji. Ponieważ innowacje są bardzo istotne w erze cyfrowej, firmy chcą korzystać z najnowszych możliwości. Oprogramowanie SaaS zaprojektowane dla chmury przyspiesza cykle innowacji i zapewnia szybszy dostęp do najświeższych innowacji. Model SaaS w chmurze lokalnej wymaga natomiast oczekiwania na innowacje ze względu na dłuższe cykle rozwojowe, typowe dla rozwiązań lokalnych.

Zintegrowane dzięki SaaS procesy biznesowe. Firmy chcą rozwiązania SaaS, które wspiera rozwiązania takie jak procure-to-pay lub order-to-cash w chmurze — bez kosztownych integracji i skomplikowanego zarządzania. Aby to umożliwić, nowoczesny pakiet SaaS jest zbudowany na jednej, opartej na standardach platformie, która stosuje wspólny model danych dla całego przedsiębiorstwa; ujednolicony interfejs użytkownika (w tym mobilny i społecznościowy); wspólne poziomy zabezpieczeń; zsynchronizowane harmonogramy wydania itd.

Sześć pytań, które należy zadawać dostawcom SaaS

Czy dostawca oferuje tylko oddzielne aplikacje, czy też kompletny pakiet aplikacji?

Praca z wieloma dostawcami wiąże się nieodłącznie z kosztami i złożonością, obejmującymi integralność danych, zwiększone zagrożenia bezpieczeństwa i większą złożoność uaktualniania oprogramowania. Idealnie byłoby w pełni połączyć wszystkie aplikacje w celu wsparcia kompleksowych procesów biznesowych — bez skomplikowanych, kosztownych integracji, które mogą przestać działać po następnym uaktualnieniu.

Praca z jednym dostawcą SaaS, który może opracować całe oprogramowanie procesów biznesowych i zarządzać nim, jest szybsza, łatwiejsza i bardziej zrównoważona. W firmie chodzi przecież o prowadzenie działalności gospodarczej, a nie zarządzanie uaktualnieniami oprogramowania i wieloma dostawcami.

W jaki sposób dostawca będzie wspierać całościowe spojrzenie na mój biznes?

Stosowanie tych samych, aktualnych danych w różnych aplikacjach i działach w całej firmie może zapewnić dokładniejszy, całościowy obraz i przynieść lepsze wyniki biznesowe. Kompletny, połączony pakiet pozwala zobaczyć dokładne wyniki biznesowe w czasie rzeczywistym.

Prawdopodobnie masz teraz wielu dostawców chmury i rozwiązań dla swojej firmy, od HR i finansów po CRM i łańcuch dostaw. Jeśli tak jest, ryzykujesz pracę z silosami danych. Komplikując sprawy, możesz zdecydować się na przechowywanie niektórych danych lokalnie lub w chmurze prywatnej ze względów regulacyjnych lub zarządczych. Wreszcie, być może potrzebujesz odpowiednich danych stron trzecich, aby móc konkurować z innymi firmami w czasie rzeczywistym.

Jeśli którykolwiek z tych przypadków brzmi znajomo, warto rozważyć wybór dostawcy SaaS, który możliwie najbardziej ułatwi wyjście z silosów danych i z łatwością połączy wszystkie te rozwiązania i źródła danych, aby można było uzyskać całościowy obraz swojej działalności i innowacji szybciej niż konkurencja.

Czy będę płacić tylko za to, czego potrzebuję?

Mimo zalet pakietu możesz nie chcieć lub nie potrzebować od razu każdej dostępnej aplikacji. Niektórzy dostawcy chmury wymagają jednak wykupienia zbędnych usług. Zamiast tego warto rozważyć wybór dostawcy, który umożliwia stopniowy wzrost ekosystemu SaaS, zapewniając jednocześnie moc zintegrowanego pakietu w miarę rozwoju potrzeb.

Przed dokonaniem inwestycji należy określić potrzeby biznesowe, realistycznie ocenić, jak wiele zmian na raz zdoła znieść organizacja, i ustalić, czy obecnie posiadasz rozwiązania, z których będziesz nadal korzystać, nawet jeśli przyjmiesz zduplikowane rozwiązania w większym pakiecie.

Ile inwestuje dostawca w badania i rozwój&? Czy stosowane rozwiązanie będzie wystarczające w przyszłości?

Chociaż SaaS zapewnia o wiele większą elastyczność niż tradycyjne dostarczanie aplikacji, jeśli zdecydujesz się na migrację do nowego dostawcy, nadal będziesz ponosić koszty i odczuwać trudy złożoności. W związku z tym warto zastanowić się, dokąd w najbliższych latach będziesz zmierzać zarówno Ty, jak i Twój dostawca SaaS.

Zapytaj dostawców chmury o ich kierunek strategiczny, planowany rozwój produktów oraz o to, jak inwestują, aby przynieść wyniki swoim klientom. Czy już oferują lub planują oferować możliwości takie jak adaptacyjna inteligencja, w pełni wbudowana analityka w czasie rzeczywistym, dane jako usługa (DaaS) oraz sprawdzone i godne zaufania wielowarstwowe podejście do bezpieczeństwa w chmurze?

Czy dostawca opracowuje i projektuje zabezpieczenia w każdej warstwie stosu?

Bezpieczeństwo jest główną troską przedsiębiorstw przyjmujących rozwiązania SaaS. Dzięki odpowiedniemu dostawcy usług SaaS można jednak faktycznie poprawić bezpieczeństwo — o ile dostawca stale się rozwija i dostarcza innowacje w dziedzinie zabezpieczeń.

  • Wielowarstwowe zabezpieczenia chroniące dane, od fizycznego zabezpieczenia centrów danych aż po warstwę aplikacji
  • Jednolite, globalne, oparte na rolach kontrole dostępu, które zapobiegają nieupoważnionemu dostępowi do poufnych danych
  • Bezpieczna izolacja danych, zapewniająca każdemu klientowi odrębną bazę danych, aby zapobiec pomieszaniu danych z danymi innych klientów
  • Działanie 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu na całym świecie, z uznanymi specjalistami ds. bezpieczeństwa w chmurze, którzy są stale szkoleni i praktykują aktywne zaangażowanie i monitoring w zakresie bezpieczeństwa

W jaki sposób dostawca wspiera integralność i przenośność danych?

W ramach relacji z dostawcą SaaS zdarzą się chwile, gdy konieczne będzie wydobycie danych od dostawcy SaaS, na przykład w razie migracji do nowego rozwiązania lub potrzeby udostępnienia danych rozwiązaniom lokalnym, w chmurze prywatnej lub u innego dostawcy SaaS.

Zapytaj dostawcę, jak szybko i bezpiecznie można będzie wyodrębnić takie dane. Wystrzegaj się niektórych zastrzeżonych formatów danych, których konwersja wiąże się ze znacznymi kosztami (czas i koszty przekształcenia danych do postaci, w której można ich użyć w innym rozwiązaniu).

Przyszłość SaaS

Eksperci rynkowi zgodnie twierdzą, że SaaS czeka świetlana przyszłość. Według raportu Gartner z roku 2017 sprzedaż rozwiązań SaaS będzie nadal rosła w tempie prawie 20 procent rocznie, z 39 mld USD w roku 2016 do 76 mld USD w roku 2020. Oczekuje się, że ten wzrost napędzać będą innowacje w samych rozwiązaniach SaaS.

  • AI. Mimo że SI to wciąż względna nowość, oczekuje się, że będzie stawać się coraz bardziej integralną częścią aplikacji SaaS dla przedsiębiorstw, korzystających z inteligencji adaptacyjnej (która uczy się i dostosowuje do danych i zachowań użytkowników).
  • Niezależne zarządzanie technologiami informatycznymi. SI i samouczenie się maszyn również odegrają istotną rolę w prowadzeniu bardziej autonomicznego, mniej zależnego od człowieka zarządzania w całym stosie IT.
  • Chatboty, IoT i blockchain. Każda z tych technologii ma coraz większe znaczenie dla innowacji cyfrowych, a myślący przyszłościowo dostawcy już teraz znajdują sposoby, aby zaoferować je w swoich rozwiązaniach SaaS.
  • Głębia w pionie i połączenia w poziomie. Chociaż model SaaS początkowo stanowił sposób szybkiego dostarczania rozwiązań pionowych do jednego działu, firmy coraz bardziej potrzebują i oczekują również widoczności między działami. Szukaj większej głębokości w pionie u dostawców oferujących pakiety dla różnych działów firm, jak również większej liczby interfejsów API i integracji rozwiązań hybrydowych pod klucz.